امروزه مشتریان به دنبال استقبال از تکنولوژیها و فناوریهای جدید در همه ابعاد زندگی خود هستند و خرید کردن نیز یکی از این حوزهها است. نیازها و انتظارات افراد در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات به طور مداوم در حال تغییر است و برندها باید بر روی ایجاد تجربه لذتبخش در خرید برای تک تک افراد تمرکز کنند. خرید تحت تسلط عناصر بصری کالا است و خرید آنلاین نیز از این امر مستثنی نیست به گونهای که اغلب خریدارها هنگام خرید آنلاین اقلامی مانند لباس یا مبلمان به اطلاعات بصری مانند تصویر کالا یا ویدئو منتشر شده درباره کالا اهمیت بیشتری میدهند تا اطلاعات متنی. حتی هنگام خرید در فروشگاههای فیزیکی، این ظاهر کالا است که توجه ما را به خود جلب میکند. جستجوی بصری برای پاسخگویی به این نیاز و نیز نیاز به شخصیسازی و تعامل بیشتر با خریداران آنلاین مطرح شده است.
یک تکنولوژی جستجوی بصری که با هوش مصنوعی کار میکند، قادر است تمام جنبههای زیبایی یک کالا را که قابل توصیف با محتوای متنی نیست، معرفی نماید. جستجوی بصری مدرن، با درک محتوا و زمینه تصاویر دنیای فیزیکی، لیستی از نتایج مرتبط را ارائه میدهد. تصویر اولیه برای جستجو، میتواند تصویری از یک کیف دستی در مرکز خرید باشد یا عکس یا ویدئویی که توسط یک دوست در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شده است. در واقع تمام آنچه نیاز است، تصویری است که با دوربین تلفن همراه خود گرفتهاید یا آن را از اینترنت دانلود کرده و یا از طریق شبکههای اجتماعی ذخیره کردهاید. با وارد کردن تصویر مورد نظر در یک برنامه یا موتور جستجو، میتوان فهمید کالاهایی که دقیقا با آن تصویر مطابقت دارند یا مشابه، ارزانتر یا گرانتر هستند، کدامند. بدین ترتیب با استفاده از تکنولوژی جستجوی تصویری، یک مشتری یا خردهفروش میتواند به دنبال یک کالا به صورت آنلاین بگردد.
هوش مصنوعی نقش مهمی در ابزارهای بصری ایفا میکند و تجربه جستجوی بصری را برای مشتری ساده و کاربرپسند میسازد. هوش مصنوعی میتواند از مدلهای پیشرفته تشخیص تصویر برای بهبود شیوه کشف، خرید و فروش محصولات استفاده نماید. هم زمان با چنین رویکردی، قابلیت یادگیری سلیقه، علایق و آنچه مشتری ترجیح میدهد نیز توسط هوش مصنوعی فراهم شده است. یادگیری ارزشهای ذهنی مانند سلیقهها و سبکهای مورد علاقه اشخاص به سادگی امکانپذیر یست و این یکی از دلایلی است که هوش مصنوعی با جستجوی بصری همراه شده است. الگوریتمهای هوش مصنوعی قادر هستند نه تنها دقت جستجوی بصری را بهبود ببخشند، بلکه با درک ترجیحات مصرف کننده، تجربه مشتری را نیز بهبود بخشند.
جستجوی بصری روند جستجو برای کالا را تسریع میکند.
یکی از گامهای جذب مشتری، استفاده از کلمات کلیدی برای جستجوی آنلاین کالا است. چنین کاری در ابتدا آسان به نظر میرسد اما باید توجه داشت در این مرحله مشتری آن دسته از کلمات کلیدی را حدس زده و جستجو میکند که اغلب نتایج بیربط را در بر دارد. مشتری ممکن است از این جستجو ناامید گردد، دچار تزلزل در خرید شود و حتی جستجوی محصول را به بازدید بعدی از مرکز خرید موکول نماید. در اغلب مواقع، جستجوی مبتنی بر متن به واسطه استفاده از کلمات کلیدی، فیلترها و دستهبندیها محدود میشود. در حالی که یک جستجوی بصری که با هوش مصنوعی کار میکند، روش پیدا کردن یک کالای آنلاین توسط مشتری را بهبود میبخشد.
با استفاده از یک ابزار جستجوی بصری، مشتری نیازی به حدس زدن برند، سبک یا رنگ کالا ندارد چرا که یک تصویر به اندازه کافی گویای موارد مطرح شده میباشد زیرا هوش مصنوعی قادر است ویژگیهای کالا مانند رنگ، سبک، الگو و غیره را از تصویر آن کالا استخراج کند. سپس فناوری یادگیری ماشین(Machine Learning) این ویژگیها را با موجودی کالا مرتبط میکند تا نتایج مشابه را نشان دهد. بدین ترتیب خریداران میتوانند بهتر روی کالا تمرکز نمایند.
پلی از دنیای دیجیتال به دنیای فیزیکی
فناوری بصری تجربیات آنلاین و آفلاین را به هم مرتبط میکند. فرض کنید که مشتری تصمیم میگیرد به جستجوی کالا ادامه دهد و این بار میخواهد دنیای فیزیکی را امتحان کند. او به مرکز خرید میرود در حالی که تصویر کالای مورد نظر را در تلفن همراه خود دارد و برای پیدا کردن آن از یک فروشگاه به فروشگاه دیگر میرود. او پس از بازدید از فروشگاههای بیشمار، هنوز کالا را نیافته است در حالی که در جستجوی خود از فروشندگان فروشگاهها نیز کمک گرفته است زیرا واضح است که کارکنان یک فروشگاه آشنایی کامل با کالای فروشگاه خود دارند. در واقع همراه داشتن تصویر کالا در تلفن همراه خریدار، فرایند جستجوی کالا را تسریع کرده است.
فناوری جستجوی بصری میتواند مشتریان را به موقع به سمت کالایی که میخواهند هدایت کرده و اطمینان حاصل کند که کالا به درستی انتخاب شده است. جستجوی بصری مبتنی بر هوش مصنوعی نه تنها میتواند خرده فروشان را قادر سازد تا محصولات خود را به فروش برسانند بلکه به آنها این امکان را میدهد تا چندین کالای دیگر از برندهای مختلف را به مشتری پیشنهاد نمایند. به عنوان مثال ممکن است فردی قصد خرید یک جفت کفش را داشته باشد و جستجوی بصری به وی در خرید لباسی که با کفش وی هماهنگ باشد، کمک کند. حتی در صورت نبود کالا در انبار فروشگاه، جستجوی بصری میتواند با معرفی فروشگاههای با محصولات مشابه که کالای مورد نظر را در انبار خود موجود دارند، فرصت دیگری برای خردهفروشان ایجاد کند تا مشتری یک تجربه خرید رضایتبخش داشته باشد. علاوه بر این، مشتریان این آزادی را دارند که لیستی از محصولاتی که با علایق آنها مطابقت دارد را مشاهده کرده و دقیقا آن چیزی را که مطابق سلیقه و بودجه آنها است، خریداری کنند.
انتظار میرود بازار جستجوی بصری در سال جاری از ۲۵ میلیارد دلار فراتر رود و پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۲۱، درآمد تجارت دیجیتالی خرده فروشانی که از جستجوی بصری استفاده میکنند، ۳۰ % افزایش یابد.
فناوری جستجوی بصری که با هوش مصنوعی کار میکند، بر افراد اثرگذار است و میتواند تاثیر زیادی بر دید و شناخت یک مشتری از برند داشته باشد. این فناوری در حال حاضر در صنعت خردهفروشی شتاب گرفته است. اما این ابزار تنها زمانی مؤثر است که جستجوی بصری بتواند مشتری را به گونهای توانمند سازد که کالاها را پیدا کرده و آنها را به درستی از بین انواع کاتالوگهای محصولات انتخاب نماید. فناوری یادگیری ماشین به این ابزار کمک کرده و به گونهای به آن آموزش میدهد تا تصاویر را درک کرده و بر اساس قیمت کالا و تاریخچه خرید مشتری، پیشنهاداتی را به وی ارایه نماید که نشاندهنده شناخت بهتر مشتری باشد. چنین رویکردی برند را قادر میسازد تا پاسخگوی نیازهای فردی کاربران باشد و با شناسایی تمایز بین رفتار کاربر و علایق وی، بتواند رویکرد استراتژیک مناسب برای بازاریابی را ارایه دهد. جستجوی بصری باید با دقت زیاد بتواند موجب افزایش تعامل برند و ایجاد یک رابطه پایدار با مشتری شود. بدین ترتیب میتوان گفت برندهای موفق، آنهایی نیستند که ابتدا و پیش از دیگران توانستهاند از فناوری جستجوی بصری استفاده کنند، بلکه آنهایی موفق هستند که این فناوری را بهتر از دیگران توسعه داده و از آن استفاده کردهاند.
آینده در دنیای فناوری اطلاعات از آن جستجوی تصاویر و صدا است که بزودی هر دو جایگزین کلمات و متن خواهند شد. فناوری جستجوی بصری به همراه هوش مصنوعی نه تنها قادر است کالاهایی را که مصرفکنندگان به دنبال آن هستند پیدا کند، بلکه میتواند بر اساس دانش بدست امده از سلایق و ترجیحات شخصی مصرف کنندگان، نتایج جستجو را به ترتیب اولویت افراد به آنها نمایش دهد. از این رو اکنون زمان آن است که یاد بگیریم چگونه داراییهای خود را به صورت بصری تعریف کنیم تا بتوانند از ارزشهای موج بعدی جستجوها که جستجوهای تصویری است، استفاده کنند.
حامد سدهی راد
مدیر سیستم های رفاه مارکت
برگرفته از ماهنامه تجارت طلایی، شماره ۸۹، شهریور ۱۳۹۹